Moestuin 2013 - terugblik

Allereerst moet ik toch echt even noemen dat we een prachtige moes-zit-relaxtuin hebben! Ik had dan ook hele plannen voor onze moestuin van 10m2 (het gedeelte achterin de tuin)! Al in de winter maakte ik een indeling voor de moestuin waarin ik rekening hield met vriend/vijandgewassen en wisselteelt...Wel meer dan 20 verschillende dingen wilde ik zaaien, planten en hopelijk oogsten...

 

Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik nog weinig verstand heb van tuinieren... Door schade en schande wordt men wijs, toch? Dit jaar heb ik heel wat geleerd...

 

Allereerst is de moestuinoogst lang niet zo groot als ik had verwacht. De boontjes kwamen niet op, de gezaaide paprika- en peperplantjes deden het niet, ik zaaide de snijbiet zo dicht op elkaar dat het een oerwoud werd, de gezaaide courgette kwam niet op, ga zo maar door...

 

Daar kwam nog eens bij dat ik zwanger was van ons kleine meisje. Vanaf half augustus heb ik eigenlijk niets meer gedaan aan de tuin! Gelukkig was de kraamverzorgster zo lief om de rijpe aardbeien, frambozen en bramen te gebruiken voor in de fruithapjes die ze klaarmaakte. 's Middags kreeg ik bij de lunch wel eens een paar plakjes komkommer of een tomaatje uit eigen tuin. Maar helaas verpieterde er ook een groot deel van de oogst...

 

Onderstaande lijst is dus verre van compleet! Na half augustus heb ik niets meer bijgehouden en juist toen werden de tomaten pas rijp, etc.

 

* 7 kroppen sla
* 300 gram spinazie
* 640 gram snijbiet
* diverse kruiden: bieslook, peterselie, snijselderie, munt, maggiplant
* 856 gram aardbeien
* 120 gram gele frambozen
* 99 gram roze frambozen
* 3 koolrabi
* 2490 gram aardappelen
* 51 gram zwarte bessen
* 66 gram aalbessen
* 41 bramen
* 1023 gram cherrytomaatjes
* 776 gram rode bieten
* 3 komkommers
* 1,66 kilo gele tomaten
* 1,049 kg pomodori tomaten
* ruim een kilo schoongemaakte bleekselderij

 

Inmiddels is ons kleine meisje een groot grietje van ruim 9 weken én de moestuin is leeg... Afgelopen dinsdag heb ik alle restanten er uit getrokken en het meeste ervan verdween in de kliko. Heel veel dingen hadden al een tik gehad van de eerste kou (o.a. snijbiet, basilicum). Gelukkig heb ik ook nog wat kunnen redden: maggiplant, peterselie en een paar frambozen...

 

 Boven: Peterselie uit eigen tuin Onder: Maggiplant, ook uit eigen tuin

 

Volgend jaar gaan we weer vol goede moed zaaien, planten en hopelijk oogsten. Ik wil het dan wel wat simpeler houden: minder soorten, meer van elk soort wat ik hoop te planten. In ieder geval krijgen aardappels, bietjes, koolrabi en tomaten een plekje in de tuin...

Moestuinoogst

Rechts op mijn blog heb ik een tabblad "moestuinoogst 2013" toegevoegd. De oogst zal dit jaar niet zo groot zijn. De eerste reden hiervoor is mijn onwetenheid. Ik weet gewoon nog te weinig van moestuinieren af om effectief te werk te gaan. Elke week weer merk ik dat het een leerproces is. Zo kom je er al doende achter dat je op tijd de netten om de fruitstruiken moet hangen, omdat anders de helft van je fruitoogst is verdwenen... Een andere reden is mijn zwangerschap: ik heb gewoon niet zoveel puf om steeds te moeten bukken. En tja, het is maar 10m2, maar dan nog...

 

Gelukkig zijn er ook dingen die heel goed lukken. De muntplanten (aarbeien-, appel- en marokkaanse munt) groeien haast vanzelf. Er hangen al verschillende takken in de kelder te drogen zodat ik hier in de winter ook nog plezier van heb.

 

Ook de snijbiet, die ik veel te dicht op elkaar gezaaid heb, doet het fantastisch! Dikke stelen, grote bladen, heerlijke smaak, wat wil je nog meer?!

 

 Zo'n 150 gram snijbiet, precies genoeg voor een 1-persoonsstamppot!

 

Nu aan één kant van de tuin de aardbeien beschermd worden door netten, kan ik zo af en toe een handjevol aardbeien plukken. Ze zijn zoveel zoeter dan de aardbeien die je in de winkel koopt!

 



 

Ver kunnen we kruiden blijven oogsten: peterselie, de al eerder genoemde munt, selderij en bieslook. De basilicum is nog niet zo ver...

 

 

Salade van eigen oogst

Wat geeft het toch een gelukkig en voldaan gevoel als je iets kan oogsten uit de moestuin! Omdat ik nog niet zoveel ervaring heb met moestuinieren én omdat de moestuin niet zo groot is, kan ik helaas niet heel vaak oogsten... Al doende leert men!

 

Inmiddels heb ik twee kroppen sla kunnen oogsten en zo'n 150 gram spinazie. De spinazie staat op een stukje van 30x30cm, dus ik ben nu al behoorlijk tevreden met het resultaat. Het was een probeersel en ik ben blij met het resultaat! Vandaag zal er zeker nog zo'n 150 gram geoogst kunnen worden. Het geld voor het zaad heb ik er dan zo ongeveer uit! :-)

 

De twee kroppen eikenbladsla zijn ook zo mooi! Krullend groen blad met een ontzettend zachte smaak...Gister heb ik van een halve krop sla (manlief houdt niet van sla) een maaltijdsalade voor mezelf gemaakt.

 

Hier is de salade voor de helft klaar: sla, tomaat & komkommer...

 

Ingrediënten: een halve krop sla, een stuk komkommer en een halve tomaat in stukjes, 2 middelgrote aardappels, 2 gekookte eieren en wat fritessaus. De aardappels heb ik geschild en in kleine blokjes gesneden. Ongeveer 10 minuten laten koken tot ze gaar zijn en dan warm toevoegen aan de salade: om te smullen!

Relativeren

De laatste dagen word ik getest op de kunst van het relativeren. Als ik eerlijk ben, ben ik daar niet zo'n ster in... Ik word heen en weer geslingerd tussen positieve en negatieve gedachten...

 

Aan de ene kant gaat het op het werk niet zo goed. Wel eens van zwangerschapsdiscriminatie gehoord? Ik heb het gevoel dat ik daar het 'slachtoffer' van ben geworden... En nee, het is heus niet zo heftig als het klinkt, maar het voelt erg beroerd! En als je zo'n grote tegenslag moet verwerken, dan ziet de wereld er, ondanks het zonnetje, niet altijd even zonnig uit.

 

Aan de andere kant probeer ik te bedenken wat ik allemaal wel heb: een vast baan (ondanks de tegenslagen), een man, twee honden, een dak boven het hoofd, (net) genoeg centjes om het hoofd boven water te houden en... dat mag ik natuurlijk niet vergeten... er groeit een prachtig wonder in mij! Onze eerste zoon/dochter!

 

Als ik kijk naar alles wat we wel hebben, dan probeer ik mezelf voor te houden dat die tegenslag op mijn werk niets is vergeleken bij alles wat ik heb gekregen!

 

In de moestuin gaat alles ook niet helemaal zoals ik het had bedacht. Volgens mij wilde ik in één keer teveel... Ik had 26 verschillende soorten groenten/kruiden bedacht, maar dat gaat dit jaar echt niet lukken. Mijn plan is totaal veranderd, maar ik heb er wel van geleerd! Dat is uiteindelijk het belangrijkst.

 

Allereerst lukte het me niet om allerlei dingen zelf te zaaien. Ik had totaal geen ervaring met voorzaaien en dat bleek dus... Knolselderij had ik zo dicht op elkaar gezaaid dat ik de zaailingen niet eens meer kon splitsen. De paprika en de tomaat werden opgegeten door een misselijke hond (tja, als er geen gras voor handen is...) De tomaat heb ik zelf weg laten kwijnen (te weinig water gegeven) en tja... dan houd je niet veel meer over. Wat wel is gelukt: sla, koolrabi, peterselie, basilicum, komkommer (staat nu buiten, hopelijk red de plant het!). De courgette en de pompoen ontkiemden niet dacht ik. Nu doet één van de plantjes het toch nog... Of het courgette of pompoen is moet ik nog zien als de plant groter wordt...

 

Toen kwam ik erachter dat mijn bessenstruik onder de luis zat. Ik zat steeds maar te twijfelen wat ik eraan moest doen. Ik hoopte dat de natuur het zelf op zou lossen en dat er bijvoorbeeld lieveheersbeestjes op af zouden komen die de luizen op zouden eten. Na twee weken had ik nog steeds niets gedaan en werd het toch hoog tijd... En warempel, toen ik vanmorgen spijkers met koppen wilde slaan... zaten er wel 4 lieveheersbeestjes op de struik! Probleem opgelost... hoop ik!

 

 

Verder ben ik er achter gekomen dat de grond in de moestuin te zanderig is. Als het één keer goed regent, dan slaat de grond totaal 'dicht'. Dan is het één pak zand waar niets meer tussenkomt. Jammer!

Alles groeit daardoor toch minder hard.

 

Wat doet het wel goed? De aardbeienplantjes zitten vol aardbeien, de muntplantjes heb ik ook gekocht (inmiddels hangt een gedeelte van de oogst al te drogen in de kelder) en 3 tomatenplantjes (cherry, pomodori en gele tomaat) doen het inmiddels erg goed. Ook de zelf gezaaide snijbiet, spinazie en koolrabi doen het goed. Aan het begin van het seizoen heb ik 4 kleine slaplantjes gekocht, inmiddels is de eerste oogst daarvan binnen! Ook de aardappels doen het fantastisch (onder de grond hopelijk net zo goed als boven de grond).

 

Dus ja... aan de ene kant veel tegenvallers, maar aan de andere kant is er ook nog zat wat het wel goed doet. De moestuin vertoont dan wat kale plekken, maar als ik zeg: "Het grootste deel van de moestuin bloeit prachtig en daar ben ik dan ook reuzeblij mee", dan is mijn relativeringsvermogen nog op peil, denk ik zo...

 

Wil je een kijkje nemen in de babykamer?

 Kijk dan van de week nog eens op mijn blog!

B & B

Wat vinden jullie van onze tuinaanwinst?

Wat mij betreft is onze tuin nu een "insecten-bed-and-breakfast". Een prachtig insectenhotel waar allerlei soorten insecten in kunnen overnachten. Voor het slapen gaan of als ze wakker worden kunnen ze zich tegoed doen aan de bloemen en fruitstruiken die in de tuin staan.

 

Nu maar hopen dat de insecten net zo blij zijn met het hotel als ik!

 

 

Tuin-update

Al wekenlang heb ik in mijn hoofd zitten dat ik een berichtje 'moet' plaatsen op mijn blog. Maar ja, met een druk werkschema en inmiddels 25 weken zwanger gaat het soms niet allemaal even gesmeerd!

 

Gelukkig gaat alles voor zover we weten goed met de kleine. Door rugklachten en vermoeidheid moet ik echter heel goed aan mezelf en de kleine denken, dus het bloggen schiet er een beetje bij in.

 

Vandaag een tuin-update in foto's. We beginnen eind april (lege moestuin) en eindigen bij vandaag (eerste oogst)!

 

Eind april: er wordt hard gewerkt aan de basis voor de moestuin...

... en er worden bakken opgehangen aan de schutting. 4 in totaal!

Hier is de basis voor de moestuin klaar: mooie plantvakken zijn gemaakt. De pruimenboom en de fruitstruiken zijn nog kaal en de bakken aan de schutting zijn nog leeg...

Vrijdag 31 mei: de fruitstruiken beginnen te bloeien! De zwarte bes zit helaas onder de luis, daar moet ik nog wat op bedenken... In de aalbes en in de zwarte bes worden al besjes gevormd. De twee frambozenstuiken (gele en 'normale') en de bramenstruik groeien ook goed. De moestuin is wat vertraagd, waarschijnlijk door het koude weer én door mijn gebrek aan kennis! 

 

De bakken aan de schutting zijn ook gevuld: 3 bakken met aardbeien en één met kruiden. Tussen de fruitstruiken staan rabarberplanten en hier en daar staan ook nog wat aardbeiplantjes.

We hebben nog twee prachtige houten bloembakken van Hillhout gekocht bij de EuroFleur. In de linkerbak heb ik een mix van bloemen gezaaid die vlinders aan moeten trekken. Tot op heden is er nog geen bloem in te bekennen, maar dat komt hopelijk nog. De rechterbak is gevuld met kruiden (appelmunt, aardbeienmunt, Marokkaanse munt, een cherrytomatenplant en basilicum).

Hier heb je iets meer zicht op de 'moestuin'. Aan de pergola hangen twee bakken met aardbeien en links van de pergola groeit een bramenstruikje en rechts een druivenstruikje. Het is de bedoeling dat deze twee planten langs de pergola groeien en elkaar in het midden tegenkomen :-) Dat duurt nog wel even! Achterin de moestuin komt nog een kippenhok (rechts). En natuurlijk hoop ik dat de moestuin wat groener, voller en rendabeler wordt... Maar ach, ik heb nog veel te leren, want ik heb hier en daar wel wat foutjes gemaakt! Zo heb ik de spinazie veel te dicht op elkaar gezet... Het groeit prima, maar het is niet makkelijk te oogsten...

 

Vandaag heb ik de eerste spinazie geoogst en heerlijk verwerkt in een omelet. Wat heb ik daarvan genoten! De eerste kroon op mijn werk...

En dan hier de tuin in de zomer van 2012... Wat een verschil met nu hè! Als ik hier naar kijk, dan mag ik tevreden zijn met het resultaat van nu!

 

Binnen ben ik ondertussen druk bezig met een groot haakproject voor de kleine die, als alles goed mag gaan, in september zal komen. Helaas kan ik niet alles van dat project laten zien, omdat ik dan het geslacht zou verraden, maar ik kan wel het één en ander laten zien...

 

Hierover later meer!

 



De geur van gras

Met dit heerlijke lenteweer kom ik weer helemaal bij! De hele week heb ik al last van 'lentekriebels' die ik misschien ook wel 'moestuinkriebels' kan noemen... Ik vind het ontzettend lekker om buiten te zijn, te genieten van de geur van het gras en het warme lentezonnetje!

 

Vandaag heb ik daarom even lekker in de tuin gewerkt: de helft van de grond in de minimoestuin is omgespit...

Na ongeveer 5m2 te hebben gehad, gaf mijn rug aan dat het genoeg was voor een dag. Hopelijk morgen nog geen sneeuw zodat ik ook de rest nog kan doen!

 Het resultaat...

Ook de honden zijn dol op dit weer. Vooral Tibby blijft maar 'zeuren' of ze naar buiten mag. Als het maar even kan zit ze bij de achterdeur te janken of ze krabbelt met haar poten tegen de deur... En ach, waarom zou ik het weigeren? Moet je eens zien hoe ze geniet...

Ook mijn fruitstruikjes hebben zin in de lente... De gele framboos heeft al heel veel knoppen! Ik ben nu al benieuwd naar het resultaat!

 

Nu is het natuurlijk de vraag of de lente ook echt doorbreekt... De weersvoorspellingen beloven voor morgen helaas vrieskou en sneeuw...

Herfstframboos "Autumn Bliss"

Een aantal weken geleden hebben we vier fruitstruiken voor in de tuin gekocht. De framboos moest nog teruggesnoeid worden, maar wat ben ik blij dat ik een weekje gewacht heb! Nadat we terugkwamen van vakantie zaten er zes heerlijke, grote frambozen aan!

 

Een moestuin van 10m2...

Als je een moestuintje in je achtertuin hebt van zo'n 10m2, dan moet je realistisch blijven. Een moestuin van 10m2 belooft geen wintervoorraad aan groente, maar waarschijnlijk wel veel plezier en een voldaan gevoel! Daarnaast heb je de mogelijkheid om vanalles en nog wat uit te proberen.

 

Een tijdje geleden schreef ik een review over het boek Je eigen groentetuin op 1m2. In de boek beschrijven ze het systeem van moestuinieren in plantvakken, ook wel "Square Foot Gardening" of "potager en carrées" genoemd. Daarnaast heb ik het boek ABC van de Bio Groentetuin gelezen. Met behulp van deze twee boeken heb ik - alvast voor volgend jaar - de plantvakken van mijn 10m2 moestuin ingedeeld.

 

Stap 1

Allereerst heb ik nagedacht welke soorten groenten en kruiden ik graag in de moestuin wilde. Vervolgens heb ik, met behulp van de informatie uit beide boeken gekeken welke soorten veel zon, welke soorten minder zon en welke soorten bijna geen zon nodig hebben. Achter elk soort heb ik deze gegevens genoteerd (zie foto hieronder).

 

Stap 2

Na het noteren van de soorten en de benodigde hoeveelheid zonlicht, heb ik gekeken tot welke "familie" de soorten behoren. Volgens het boek Je eigen groentetuin op 1m2 is het bijvoorbeeld niet slim om bladsoorten bij bladsoorten te zetten. Slakken bijvoorbeeld, houden niet van alle soorten bloemen, dus het is slim om bladsoorten uit elkaar te zetten en verschillende gewassen als wortelgewassen, bloemen en vruchtdragers steeds af te wisselen. Door "families" af te wisselen heb je meer kans op een geslaagde oogst omdat je vijanden uit de buurt houdt.

 

Soorten groenten, hun familie en benodigde zonhoeveelheid

 

Stap 3

Nadat ik de soorten groenten, hun "familie" en de benodigde zonhoeveelheid voor elk soort had genoteerd, kon ik beginnen met indelen. Hierbij moet je natuurlijk rekening houden met de ligging van je tuin. Als je goed kijkt op de onderstaande foto, zie je dat onze tuin aan de rechterkant meer zon krijgt. Hier staan dus gewassen als paprika, spaanse pepertjes en basilicum.  Ook moet je ervoor zorgen dat hogere gewassen wat aan de zijkant staan zodat ze geen schaduw werpen op andere gewassen.

 

Het boek ABC van de Bio Groentetuin, heeft me heel erg geholpen met de indeling van de gewassen. In dit boek staat bij heel veel gewassen aangegeven naast welk ander gewas ze het goed doen en welke gewassen ze niet verdragen. Dit staat aangeduid in termen van "vriend" en "vijand". Voor een beginnende moestuinierder als ik is dit boek onmisbaar!

 

Daarnaast heeft het boek Je eigen groentetuin op 1m2 ervoor gezorgd dat ik geen uren gedaan heb over de indeling. De auteur geeft aan dat het systeem van afwisselen een heel handig systeem is om de vijanden van de gewassen niet de kans te geven de oogst te laten mislukken, maar dat je je ook niet moet blindstaren op het idee dat je móét afwisselen. Lukt het een keer niet om wortel-blad-bloem-vruchtgewassen af te wisselen, dan lukt het niet...

De indeling van de plantvakken

Stap 4

Nu ik de indeling gemaakt heb en ik weet dat ik eventueel nog het één en ander kan vervangen of toevoegen - er zijn nog wat lege vakjes waar ik bloemen wil zetten om vlinders te lokken en slakken te weren - ga ik me nog verder verdiepen in de wereld van het moestuinieren!

 

 

Boekreview 1: Je eigen groentetuin op 1m2

De afgelopen weken is onze tuin veranderd van één zandhoop in een mooie stadstuin met een groot terras, een "grasveldje", een moestuin van ruim 10m2 en twee brede borders. Mijn droomtuin is een moestuin van zo'n 200m2, maar ja, als je dat niet hebt, moet je het doen met de ruimte die je hebt!

 

Om de ruimte die ik heb zo efficient mogelijk te gebruiken, ben ik verschillende boeken gaan lezen over moestuinieren. En ik kan je vertellen dat ik er enorm van geniet!

 

Het eerste boek dat is las, Je eigen groentetuin op 1m2, gaat over het van oorsprong Amerikaanse Square Foot Gardening systeem. Dit systeem van efficient, biologisch en ecologisch moestuinieren op een vierkante meter is inmiddels ook in Nederland bekend.

 

Het moestuinieren op 1m2 is ideaal voor mensen (zoals ik) die genoegen moeten nemen met een dakterras of een kleine stadstuin. De auteur van het boek, Anne-Marie Nageleisen, legt op een hele duidelijke manier uit hoe je met een minimum aan moeite het hele jaar door maximaal rendement kunt halen uit verschillende plantvakken. Hierbij bespreekt ze de ideale indeling van planten in de plantvakken en het systeem van wisselteelt, waardoor je in één plantvak tot wel 4 verschillende soorten groenten en/of kruiden kunt verbouwen in één jaar. Ook bevat het boek teeltfiches waarbij verschillende gewassen uitgebreid worden besproken.

 

 

Het lezen van dit praktische boek heeft me helemaal enthousiast gemaakt en geeft me het gevoel dat ook ik, als beginnende moestuinierder, met succes een moestuin kan ontwerpen en onderhouden! Ik wil het liefst gelijk aan de slag. Daarom heb ik vandaag de tuin opgemeten en komende week hoop ik te beginnen met het indelen van de gewassen die ik graag wil telen.

 

Voor iedere beginneling, maar ook voor de gevorderde tuinierder, is dit boek een aanrader!